Akılcı İlaç Kullanımı (AİK); bireylerin klinik bulgularına ve kişisel özelliklerine uygun ilacı, uygun dozda, uygun uygulama yoluyla ve yeterli süre boyunca, kendileri ve toplum için en uygun maliyetle kullanmalarıdır. Amaç; tedavi başarısını artırmak, ilaçların yanlış ve gereksiz kullanımını önlemek, ilaç kaynaklı riskleri azaltmak ve toplum sağlığını korumaktır.
Akılcı İlaç Kullanımının temel ilkeleri
* Doğru tanının konulması ve tedavi hedefinin belirlenmesi,
* Hastaya ve klinik durumuna uygun ilacın seçilmesi,
* Doğru dozun, uygulama yolunun, kullanım sıklığının ve tedavi süresinin belirlenmesi,
* İlaçların etkinlik, güvenlilik ve olası etkileşimler yönünden izlenmesi,
* Hastanın tedavi hakkında bilgilendirilmesi ve tedaviye uyumunun desteklenmesi.
Vatandaşlarımızın dikkat etmesi gereken hususlar
* İlaçlar hekim önerisi ve reçete/ kullanım talimatına uygun şekilde kullanılmalıdır.
* Başkasına reçete edilmiş ilaçlar kullanılmamalı; ilaçlar başkalarıyla paylaşılmamalıdır.
* Antibiyotikler yalnızca hekim gerekli gördüğünde kullanılmalı; soğuk algınlığı ve grip gibi viral enfeksiyonlarda kendi kendine başlanmamalıdır.
* İlacın dozu, kullanım sıklığı veya tedavi süresi hekim/eczacıya danışılmadan değiştirilmemelidir.
* Kullanılan tüm ilaçlar, vitaminler, bitkisel ürünler, alerjiler, gebelik/emzirme ve kronik hastalıklar sağlık çalışanına bildirilmelidir.
* İlaçların son kullanma tarihi ve saklama koşulları kontrol edilmeli; çocukların erişemeyeceği yerde muhafaza edilmelidir.
* İstenmeyen etki görüldüğünde sağlık profesyoneline başvurulmalı; ciddi veya ani gelişen belirtilerde acil yardım alınmalıdır.
* Kullanılmayan veya tarihi geçmiş ilaçlar lavaboya/çöpe gelişigüzel atılmamalı; uygun teslim/bertaraf yöntemi için eczacıya veya ilgili sağlık birimine danışılmalıdır.
Sağlık çalışanlarının sorumluluğu
Sağlık çalışanları; kanıta dayalı ve güncel kılavuzlara uygun tedavi planlamalı, hastanın kullandığı ilaçları ve olası etkileşimleri değerlendirmeli, ilaç kullanım talimatlarını anlaşılır biçimde açıklamalı ve tedavi sürecini izlemelidir.
Unutmayalım: Doğru ilaç, doğru kişi, doğru doz, doğru yol ve doğru süre.
AKILCI İLAÇ KULLANIMI, HASTA GÜVENLİĞİ VE TOPLUM SAĞLIĞININ ÖNEMLİ BİR PARÇASIDIR.